Từ ngọn đèn dầu ở Quảng Châu đến không gian mạng hôm nay

Trong căn phòng nhỏ đơn sơ, dưới ánh đèn dầu leo lét, người thanh niên Nguyễn Ái Quốc cặm cụi sửa từng dòng bản thảo của Báo Thanh Niên. Mỗi con chữ được viết ra không chỉ để chuyển tải thông tin, mà còn để gieo một hạt giống. Đó là hạt giống của lý tưởng cách mạng, của khát vọng giải phóng dân tộc, của niềm tin rằng người Việt Nam hoàn toàn có thể tự quyết định vận mệnh của mình.

Những tờ báo ấy được bí mật chuyển về trong nước, chuyền tay qua biết bao người yêu nước. Có những trang giấy đã úa màu thời gian, nhưng ngọn lửa tư tưởng mà chúng thắp lên vẫn còn nguyên sức nóng. Chính từ những hạt giống nhỏ bé ấy, một phong trào cách mạng lớn mạnh đã hình thành; từ những con người bình thường, Đảng Cộng sản Việt Nam đã quy tụ nên sức mạnh của cả dân tộc. Có lẽ vì thế mà lịch sử cách mạng Việt Nam luôn nhắc nhở chúng ta một điều: mọi thắng lợi của cách mạng đều bắt đầu từ sự giác ngộ về tư tưởng và sự thống nhất về niềm tin.

 Suốt gần một thế kỷ đồng hành cùng dân tộc, công tác tuyên giáo chưa bao giờ đứng ngoài những bước ngoặt của lịch sử. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, những cán bộ tuyên truyền mang theo chiếc loa tay, vài tờ truyền đơn và niềm tin mãnh liệt vào thắng lợi. Họ đến với đồng bào ở những vùng căn cứ, vượt núi, băng rừng để truyền đi chủ trương của Đảng, khơi dậy tinh thần yêu nước và ý chí kháng chiến. Đến cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, trên những cung đường Trường Sơn rực lửa, bên cạnh những đoàn quân ra trận còn có những cán bộ tuyên huấn, nhà báo, văn nghệ sĩ. Họ viết báo trong hầm, dựng sân khấu giữa rừng già, ghi lại từng khoảnh khắc chiến đấu bằng máy ảnh, bằng cây bút và cả máu của mình. Không ít người đã nằm lại tuổi đôi mươi, để những trang bản thảo còn dang dở giữa chiến trường. Có người từng nói: người lính giữ từng tấc đất, còn người làm tuyên giáo giữ từng tấc lòng dân. Có lẽ đó là cách diễn đạt giản dị nhất về một mặt trận không có chiến hào nhưng chưa bao giờ hết khốc liệt. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Tư tưởng không đúng thì công tác ắt sai lầm.”

Chỉ một câu nói ngắn gọn, nhưng chứa đựng cả triết lý lãnh đạo của Đảng. Muốn hành động đúng phải nhận thức đúng; muốn đoàn kết phải thống nhất tư tưởng; muốn cách mạng thành công phải làm cho dân hiểu, dân tin, dân đồng lòng. Chính vì vậy, công tác tuyên giáo chưa bao giờ chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền. Đó là quá trình làm cho chân lý trở thành niềm tin, để niềm tin chuyển hóa thành hành động.

 Ngày đất nước thống nhất, tiếng súng ngừng vang nhưng mặt trận tư tưởng không vì thế mà lặng yên. Bước vào công cuộc đổi mới năm 1986, đất nước đứng trước những lựa chọn lớn lao. Kinh tế thị trường mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng kéo theo không ít thách thức. Hội nhập quốc tế làm giàu thêm tri thức, nhưng đồng thời cũng tạo điều kiện để những quan điểm sai trái, thù địch len lỏi vào đời sống xã hội. Nếu như trước đây kẻ thù hiện diện bằng bom đạn thì hôm nay, không ít cuộc tấn công bắt đầu từ một dòng trạng thái trên mạng xã hội, một video cắt ghép, một thông tin xuyên tạc hay một luận điệu đánh tráo khái niệm. Không gian mạng đã trở thành một “mặt trận mới”. Ở đó, người làm công tác tuyên giáo không thể chỉ nói bằng mệnh lệnh hành chính hay những khẩu hiệu khô cứng. Điều Nhân dân cần là sự chân thành, là lập luận có căn cứ, là đối thoại trên tinh thần xây dựng và là những thông tin chính xác, kịp thời.

Muốn bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trước hết phải làm cho cái đúng đủ sức thuyết phục; muốn phản bác cái sai phải bắt đầu từ việc lan tỏa điều đúng; muốn giữ được lòng dân phải biết lắng nghe lòng dân. Đó cũng là lý do vì sao phương châm của ngành tuyên giáo nhiều năm qua vẫn luôn được khẳng định: Đi trước để mở đường. Đi cùng để đồng hành. Đi sau để tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận. Ba vế ngắn gọn ấy không chỉ nói về quy trình công tác, mà còn phản ánh bản lĩnh, trí tuệ của một ngành luôn gắn chặt với hơi thở cuộc sống.

Nhìn lại hành trình gần một thế kỷ, từ ngọn đèn dầu nơi Quảng Châu đến những nền tảng số của thời đại hôm nay; công cụ có thể thay đổi, phương thức có thể đổi mới, nhưng sứ mệnh của công tác tuyên giáo vẫn vẹn nguyên. Đó là gìn giữ ngọn lửa lý tưởng mà Đảng đã thắp lên. Là kết nối ý Đảng với lòng dân. Là biến chủ trương thành sự đồng thuận. Là biến niềm tin thành sức mạnh. Và trên hết, là góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng- cội nguồn của mọi thắng lợi cách mạng. Nếu mỗi thời kỳ lịch sử có một “trận tuyến” riêng, thì người làm công tác tuyên giáo cũng có một cách cống hiến riêng. Trong chiến tranh, họ giữ vững niềm tin để dân tộc đi tới thắng lợi. Trong hòa bình, họ bồi đắp khát vọng để đất nước vươn mình phát triển. Hôm nay, giữa dòng chảy dữ dội của kỷ nguyên số, họ tiếp tục lặng lẽ bảo vệ từng “tấc lòng dân”, để niềm tin vào Đảng không ngừng được bồi đắp, để khối đại đoàn kết toàn dân tộc ngày càng bền chặt. Đó là một hành trình không có điểm kết thúc.

96 năm nhìn lại, công tác tuyên giáo dù ở bất cứ giai đoạn lịch sử nào của dân tộc cũng luôn gặp nhau ở một điểm chung thiêng liêng: giữ vững niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, lấy lợi ích quốc gia - dân tộc làm tối thượng, lấy hạnh phúc của Nhân dân làm mục tiêu cao nhất, góp phần bảo vệ vững chắc Đảng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.