Nguồn gốc ngày Giỗ Tổ Hùng Vương
Giỗ Tổ Hùng Vương bắt nguồn từ tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên của người Việt, gắn với truyền thuyết Lạc Long Quân – Âu Cơ, Thủy Tổ sinh ra các Vua Hùng. Lễ hội chính diễn ra tại Đền Hùng (Phú Thọ), với nhiều hoạt động văn hóa dân gian, cao điểm là nghi lễ rước kiệu, dâng hương ngày 10/3 âm lịch.
Qua các triều đại, ngày giỗ Tổ được điều chỉnh và thống nhất. Đến thời Nguyễn, năm Khải Định thứ 2, chính thức chọn ngày 10/3 âm lịch làm quốc lễ tưởng niệm các Vua Hùng. Năm 2012, UNESCO công nhận “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ” là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Hiện cả nước có hơn 1.400 đền thờ Vua Hùng, thể hiện sức lan tỏa sâu rộng của tín ngưỡng này trong đời sống tinh thần dân tộc.
Lễ hội Đền Hùng (Ảnh ST)
Ý nghĩa và giá trị về giáo dục truyền thống
Giỗ Tổ Hùng Vương là ngày hội chung của toàn dân, gắn kết cộng đồng, khơi dậy niềm tự hào và ý thức hướng về cội nguồn. Đây cũng là dịp tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, thể hiện lòng tri ân các bậc tiền nhân có công dựng nước và giữ nước.
Lễ hội góp phần giáo dục truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, đồng thời quảng bá giá trị văn hóa Việt Nam ra thế giới. Lời dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước” tiếp tục được nhắc nhở như một thông điệp xuyên suốt.
Đảng và Nhà nước luôn chú trọng bảo tồn, phát huy tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương thông qua việc tôn tạo di tích, đưa nội dung vào giáo dục và quy định ngày nghỉ lễ toàn quốc 10/3 âm lịch nhằm tạo điều kiện để nhân dân tham gia các hoạt động tưởng niệm, gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống dân tộc. Năm này, lịch nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương rơi vào Chủ Nhật (ngày 26/4 dương lịch), do trùng với ngày nghỉ cuối tuần, người lao động sẽ được nghỉ bù vào thứ Hai (27/4). Kỳ nghỉ kéo dài 3 ngày liên tiếp, từ 25/4 đến hết 27/4.
Giỗ Tổ Hùng Vương không chỉ là một nghi lễ truyền thống mà còn là biểu tượng bền vững của bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam. Trong dòng chảy hiện đại, giá trị của ngày Giỗ Tổ vẫn tiếp tục được khẳng định như một điểm tựa tinh thần thiêng liêng của toàn dân tộc./.