Công tác kiểm tra, giám sát là chức năng lãnh đạo quan trọng của Đảng, góp phần giữ vững kỷ luật, kỷ cương và sự thống nhất trong toàn Đảng. Thực tiễn cho thấy, ở đâu cấp ủy quan tâm thực hiện tốt giám sát thường xuyên thì ở đó tổ chức đảng vững mạnh, nội bộ đoàn kết, cán bộ, đảng viên giữ gìn phẩm chất, hạn chế vi phạm và phong trào địa phương phát triển ổn định. Vì vậy, tăng cường giám sát thường xuyên là giải pháp căn cơ trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng ở cơ sở.
Giám sát thường xuyên là quá trình theo dõi, nắm tình hình, xem xét, đánh giá hoạt động của tổ chức đảng và đảng viên thông qua sinh hoạt chi bộ, công tác quản lý đảng viên, kiểm tra hồ sơ, tài liệu và tiếp nhận ý kiến nhân dân. Khác với kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm, giám sát mang tính phòng ngừa, giúp phát hiện sớm biểu hiện lệch lạc để nhắc nhở, uốn nắn kịp thời; qua đó giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ và nâng cao chất lượng tự phê bình, phê bình.
Nhìn từ thực tiễn năm 2025
Sau khi sắp xếp tổ chức theo chủ trương của Trung ương, Đảng bộ xã Tây Hồ có 37 tổ chức đảng trực thuộc với hơn 1.000 đảng viên. Bên cạnh kết quả đạt được, thực tiễn năm 2025 vẫn bộc lộ một số hạn chế: một số chi bộ việc nắm tình hình đảng viên chưa thật sâu sát, sinh hoạt có lúc còn nặng về hành chính và tự phê bình, phê bình chưa thường xuyên; tinh thần trách nhiệm trong giải quyết công việc của một bộ phận cán bộ, đảng viên có lúc chưa cao. Một số lĩnh vực như đất đai, tài chính, trật tự xây dựng còn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh vi phạm nếu thiếu theo dõi, nhắc nhở kịp thời.
Trong bối cảnh chuyển đổi số được triển khai sâu rộng, việc quản lý hồ sơ đảng viên, lưu trữ văn bản và theo dõi nhiệm vụ ở một số chi bộ vẫn chủ yếu thủ công, phân tán, gây khó khăn cho công tác tổng hợp và giám sát thường xuyên. Những vấn đề trên chưa đến mức phải xử lý kỷ luật nhưng đặt ra yêu cầu tăng cường giám sát chủ động gắn với ứng dụng công nghệ thông tin để phòng ngừa từ sớm, từ xa.
Trên cơ sở đó, Đảng ủy và Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy xã Tây Hồ đã ban hành chương trình, kế hoạch kiểm tra, giám sát; phân công cấp ủy viên phụ trách địa bàn; dự sinh hoạt chi bộ và làm việc trực tiếp với cơ sở để kịp thời nắm bắt tình hình. Qua giám sát, nhiều biểu hiện thiếu sâu sát, chậm trễ trong giải quyết công việc được nhắc nhở, chấn chỉnh; các chi bộ tự kiểm tra, tự sửa chữa, không để phát sinh bức xúc kéo dài trong nhân dân. Kết quả góp phần nâng cao ý thức chấp hành kỷ luật của đảng viên, củng cố đoàn kết nội bộ và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ.
Đẩy mạnh giám sát gắn với chuyển đổi số
Từ thực tiễn trên, năm 2026 – năm đầu triển khai nghị quyết nhiệm kỳ mới, Đảng ủy xã Tây Hồ xác định công tác kiểm tra, giám sát phải đi trước một bước, chuyển mạnh từ phát hiện vi phạm sang phòng ngừa vi phạm, từ xử lý sang hỗ trợ tổ chức đảng hoàn thành nhiệm vụ. Giám sát không chỉ dừng ở các cuộc làm việc định kỳ mà trở thành hoạt động thường xuyên, gắn với quản lý công việc hằng ngày. Trọng tâm là kết hợp giám sát trực tiếp với giám sát trên môi trường số, từng bước số hóa hồ sơ đảng viên, cập nhật nghị quyết, biên bản sinh hoạt chi bộ, chương trình công tác và tiến độ thực hiện nhiệm vụ trên hệ thống điện tử. Khi thông tin được cập nhật kịp thời, cơ quan kiểm tra có thể theo dõi thường xuyên, phát hiện sớm biểu hiện chậm trễ, né tránh trách nhiệm hoặc hình thức trong sinh hoạt Đảng để nhắc nhở ngay từ đầu.
Giám sát được gắn với trách nhiệm người đứng đầu; cấp ủy viên phụ trách địa bàn duy trì dự sinh hoạt chi bộ, đối thoại với đảng viên và nhân dân, qua đó nhiều vấn đề được tháo gỡ kịp thời, hạn chế bức xúc kéo dài.
Bên cạnh ứng dụng công nghệ, hiệu quả giám sát phụ thuộc trực tiếp vào chất lượng hoạt động của chi bộ – nơi quản lý và rèn luyện đảng viên. Vì vậy, nâng cao chất lượng giám sát ở chi bộ được xác định là khâu then chốt. Nội dung giám sát được lồng ghép vào nghị quyết hằng tháng, bám sát nhiệm vụ chính trị và tập trung vào các lĩnh vực dễ phát sinh sai phạm; không chỉ xem kết quả mà theo dõi cả quá trình thực hiện để phát hiện sớm biểu hiện né tránh trách nhiệm.
Sinh hoạt chi bộ tiếp tục là môi trường giám sát trực tiếp và hiệu quả nhất. Mỗi kỳ sinh hoạt cần đánh giá thực chất việc thực hiện nghị quyết, làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm; phát huy tự phê bình và phê bình trên tinh thần xây dựng, dân chủ. Đồng thời phát huy vai trò giám sát của đảng viên và quần chúng, chủ động nắm bắt tư tưởng, tiếp nhận phản ánh khách quan và nhắc nhở kịp thời ngay từ dấu hiệu ban đầu. Công tác phối hợp giữa chi bộ và Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy được tăng cường, nhất là trong thực hiện kết luận sau kiểm tra, giám sát.
Song song với đó là hoàn thiện hồ sơ, sổ sách và quản lý đảng viên khoa học, minh bạch, từng bước thực hiện trên môi trường số. Dữ liệu đầy đủ giúp giám sát có căn cứ rõ ràng, hạn chế cảm tính và nâng cao tính thuyết phục.
Thực tiễn cho thấy, khi giám sát được tiến hành thường xuyên, sát cơ sở và có sự hỗ trợ của công nghệ số, nhiều vấn đề được phát hiện, xử lý ngay từ ban đầu, qua đó nâng cao trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, giữ vững kỷ luật, kỷ cương và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng.